De Wet bescherming klokkenluiders verplicht iedere werkgever met 50 of meer werknemers om een interne meldprocedure te hebben voor vermoedens van misstanden. De wet is op 18 februari 2023 in werking getreden; private werkgevers met 50 tot 249 werknemers moeten sinds 17 december 2023 aan de meldprocedure voldoen. In die procedure staat onder meer dat een werknemer een adviseur in vertrouwen kan raadplegen.
Voor welke werkgevers geldt de meldprocedure?
De plicht om een interne meldprocedure te hebben geldt voor werkgevers met 50 of meer werknemers. Voor private werkgevers met 50 tot 249 werknemers gold een latere startdatum: 17 december 2023. Sinds die datum moeten zij net als grotere werkgevers een procedure hebben.
Heeft u minder dan 50 werknemers, dan geldt de verplichting voor een interne meldprocedure niet. Een werknemer kan wel altijd terecht bij het Huis voor Klokkenluiders voor advies. Ook als de wet het niet eist, kan het verstandig zijn om vast te leggen hoe u met meldingen van misstanden omgaat.
Wat moet er in de interne meldprocedure staan?
De meldprocedure beschrijft hoe een werknemer een vermoeden van een misstand meldt, wie die melding ontvangt en wat de melder kan verwachten. Het Huis voor Klokkenluiders geeft op zijn website een overzicht van de eisen. Deze punten horen er in elk geval bij:
- ☐ Hoe en bij wie een melding kan worden gedaan.
- ☐ Wie de melding onafhankelijk behandelt.
- ☐ Dat de melder een ontvangstbevestiging krijgt binnen 7 dagen.
- ☐ Dat de melder terugkoppeling krijgt binnen uiterlijk 3 maanden na de ontvangstbevestiging.
- ☐ Dat de werknemer een adviseur in vertrouwen kan raadplegen.
- ☐ Hoe vertrouwelijk wordt omgegaan met de identiteit van de melder.
- ☐ Informatie over waar een werknemer buiten de organisatie terechtkan.
| Stap | Termijn |
|---|---|
| Ontvangstbevestiging | Binnen 7 dagen |
| Terugkoppeling aan melder | Uiterlijk 3 maanden na ontvangstbevestiging |
Controleer de actuele, volledige eisen bij het Huis voor Klokkenluiders voordat u uw procedure vaststelt. Bij twijfel over de juridische uitwerking kunt u een arbeidsjurist inschakelen.
Wat is een misstand en wat niet?
Een misstand in de zin van deze wet gaat over meer dan een persoonlijk conflict: het gaat om zaken waarbij het maatschappelijk belang in het geding is, zoals schending van regels, gevaar voor de gezondheid of veiligheid van mensen, of fraude. Een ruzie met een leidinggevende of een klacht over de eigen werkdruk valt daar in de regel niet onder.
Die grens is voor een werknemer niet altijd makkelijk te trekken. Medewerkers vragen mij regelmatig of iets “erg genoeg” is om te melden, of welke route ze moeten nemen. Persoonlijke kwesties zoals pesten of intimidatie horen meestal bij het beleid tegen ongewenst gedrag, niet bij de meldprocedure voor misstanden. Wat er precies onder de wet valt, legt het Huis voor Klokkenluiders uit; bij twijfel kan een werknemer daar ook zelf advies vragen.
Kennismaken
Op locatie, telefonisch of via video
Carina komt langs bij uw organisatie en is ook telefonisch of via video bereikbaar, net wat medewerker en opdrachtgever prettig vinden. Een eerste kennismaking is vrijblijvend.
Plan een kennismakingWat doet een adviseur in vertrouwen?
Een adviseur in vertrouwen is iemand bij wie een werknemer vertrouwelijk kan bespreken of en hoe hij een vermoeden van een misstand meldt. De adviseur onderzoekt de melding niet en beslist niets. Het gaat om meedenken, informeren en de werknemer helpen een weloverwogen keuze te maken.
Een vertrouwenspersoon kan die rol vervullen. Wat ik in zo’n gesprek doe, is luisteren, uitleggen welke routes er zijn en wat de werknemer bij iedere route kan verwachten. Het besluit om te melden blijft bij de werknemer. Hoe dit werkt bij integriteitsvragen, leest u op de pagina over een vertrouwenspersoon voor integriteit en misstanden.
Hoe richt u de meldprocedure in?
U richt de meldprocedure in door eerst te bepalen wie meldingen ontvangt en behandelt, en die afspraken daarna op papier te zetten en bekend te maken. Een werkbare volgorde:
Kleinere organisaties vinden het vaak lastig om iemand intern onafhankelijk te laten zijn. Een externe adviseur in vertrouwen lost dat deel op, omdat die buiten de hiërarchie staat.
Carina’s tip
Maak in uw communicatie het verschil duidelijk tussen de meldprocedure voor misstanden en de route voor ongewenst gedrag. Ik merk dat medewerkers anders niet weten welke deur ze moeten nemen, en dan nemen ze er geen. Eén korte uitleg met beide routes naast elkaar voorkomt veel verwarring.
Hoe verhoudt deze wet zich tot de vertrouwenspersoon?
De Wet bescherming klokkenluiders verplicht geen vertrouwenspersoon, maar wel dat de meldprocedure de mogelijkheid van een adviseur in vertrouwen noemt. Voor een verplichte vertrouwenspersoon ligt er daarnaast een apart wetsvoorstel bij de Eerste Kamer; dat is nog geen wet en heeft geen ingangsdatum.
Veel werkgevers kiezen ervoor om één externe vertrouwenspersoon aan te stellen die medewerkers bij beide soorten vragen verder kan helpen. Hoe dat in uw organisatie werkt, leest u bij de externe vertrouwenspersoon van CvV. U kunt ook contact opnemen voor een kennismaking.
Een vertrouwenspersoon als adviseur in vertrouwen
Een vaste, onafhankelijke vertrouwenspersoon voor uw medewerkers, met een jaarlijks geanonimiseerd verslag voor uw organisatie. Kennismaken is vrijblijvend.
Vragen over de Wet bescherming klokkenluiders
Hoe u werknemers telt voor de grens van 50, is een juridische vraag die afhangt van uw situatie. Het Huis voor Klokkenluiders geeft hier uitleg over. Twijfelt u, vraag het dan na bij een arbeidsjurist.
De wet schrijft niet voor dat de adviseur extern moet zijn. Wel moet een werknemer erop kunnen vertrouwen dat het gesprek vertrouwelijk blijft. Bij een collega in de eigen lijn is dat lastiger, en daarom kiezen werkgevers vaak voor iemand van buiten.
Een werknemer kan bij het Huis voor Klokkenluiders terecht voor advies over een vermoeden van een misstand. Welke meldroutes er daarnaast zijn, legt het Huis op zijn website uit. Een adviseur in vertrouwen kan helpen om die mogelijkheden op een rij te zetten.
Dan bespreekt u met de melder welke route het beste past. Vaak hoort zo’n melding bij het beleid tegen ongewenst gedrag en de klachtenregeling. De melder hoeft daar niet zelf achter te komen; leg het in uw procedure vast.
Bronnen en verder lezen
Gecontroleerd op 2 oktober 2026.